Economic Growth

Economic freedom in free fall

Untitled design (1).png

In this weekly column on The Sunday Morning Business titled “The Coordination Problem”, the scholars and fellows associated with Advocata attempt to explore issues around economics, public policy, the institutions that govern them and their impact on our lives and society.

Originally appeared on The Morning

By Aneetha Warusavitarana

Sri Lanka’s sharp drop in 2019 index should worry us all

This year’s report on the Economic Freedom of the World is out, and Sri Lanka is ranked 104th out of 162 countries.

This index of economic freedom is compiled on a yearly basis by the Fraser Institute, measuring the degree to which the policies and institutions in a country facilitate and support economic freedom.

The report quantifies economic freedom by looking at five key components which uphold personal choice, voluntary exchange, freedom to enter markets and compete, and the security of the person and private property. The five key components measured are the size of the government, legal systems and property rights, sound money, freedom to trade internationally, and levels of regulation.

Economic freedom, as measured in this index, is rooted in the concept of self-ownership, or whether individuals have the right to choose. In other words, the index can be thought of as a measure of the extent to which scarce resources are allocated by individual choices and free markets, as opposed to central government planning.

Does this index matter?

The value of this index lies in the impact economic freedom has on the lived experiences of people. Greater economic freedom has been linked to improved performance on indicators of human wellbeing, with freer countries reporting higher levels of income, happiness, and life expectancy. When looking at the dataset for the time period of 1995 to 2017, the report indicates that countries which rank highly on the Economic Freedom Index also rank highly on key indicators of human progress.

For instance, countries categorised as “most free” had an average per capita GDP of $ 36,770 in 2017, compared to $ 6,140 for those ranked as “least free”. Interestingly, the average income of the poorest 10% in the most economically free nations is two-thirds higher than the average per capita income in the least free nations. Countries that are highly ranked on economic freedom also have lower infant mortality and higher life expectancy. They also perform better on civil and political freedoms and enjoy greater gender equality.

These may appear to be rather sweeping statements – a concern echoed in the report. While the authors are hesitant to imply a direct causal relationship between economic freedom and these variables, they do acknowledge that it is possible that the factors that contribute to higher economic freedom also contribute to increased political and civil freedoms. Higher incomes could also result in greater investment in citizens, which is reflected in lower rates of infant mortality and higher life expectancy.

How has Sri Lanka performed?

Sri Lanka ranks 104th out of 162 countries for 2017 data. This is a drop from our previous position where we were ranked 90th in 2015. On the size of government, a component that focuses on lower levels of government spending, lower marginal tax rates, and limited state ownership of assets, we have barely improved with a rating of 7.63 (out of 10), compared to our rating of 7.62 in 2015. Given Sri Lanka’s expansive public sector and innumerous state-owned enterprises, perhaps this is to be expected. On legal systems, emphasis is placed on the protection of persons and their property and whether the rule of law, security of property rights, and an independent judiciary are present.

Here, Sri Lanka’s rating is a low 4.91, and looking at sub-indicators, we have performed poorly on impartiality of courts and legal enforcement of contracts.

On sound money, we fare comparatively better, with a rating of 7.58 and strong performance on sub-indicators of money growth and inflation. Unsurprisingly, our rating for freedom to trade internationally is 5.83, with low ratings on the sub-indicators for movement of capital and people, capital controls, and freedom of foreigners to visit. In comparison, we have a rather average rating on regulation, with 6.91 being a slight increase from 2015. While we perform well on most sub-indicators, hiring and firing regulations, administrative requirements, and bribes are low performers.

Looking forward

Sri Lanka’s drop in this index should be a cause for concern. Strong institutions form the foundation of meaningful economic growth; they are less vulnerable to political capture and ensure long-term protection of basic rights and freedoms. Presidential hopefuls have been quite vocal on the topic of economic growth and prosperity. However, if the kind of growth that is being envisioned is to become a reality, the country needs to shift trajectory. We need to put in place structural reform that will strengthen the independence of our judiciary, address the corruption that plagues our public sector, and rationalise the Government’s approach to economic policy.

Map of economic freedom

සංවර්ධනයට දොර හරින ආගමනය

  •  ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ පා ඇති අපනයන සීමා වීම හා ඍජු විදේශ ආයෝජන මඳ බව යන ගැටලුවලින් මිදීමට ආගමන සීමාකරණ ඉවත් කිරීමේ දැඩි අවශ්‍යතාවක් පවතින බව හාවඞ් මහාචාර්ය හඋස්මාන් පෙන්වා දෙයි.

  • පවතින ප්‍රචලිත විශ්වාසයට පටහැනිව යමින් ආගමන සීමාකරණ ඉවත් කිරීමෙන් රැකියා අවස්ථා, ආයෝජන සහ වැටුප් වැඩිවීම සිදුවන බව කියයි.

  • ප්‍රගතිශීලි ආගමන ප්‍රතිපත්තිවලින් හෙබි රටවල්  ආර්ථික වර්ධනය ලබාගත් අයුරු වර්තමාන උදාහරණ කන්දරාවකින් පෙන්වයි.

  • ශ්‍රී ලංකාවේ යල් පැනගිය නීති ප්‍රතිසංස්කරණය කොට සරල හා පුළුල් වීසා කාණ්ඩ ඇති කිරීමේ අවශ්‍යතාව මතු කරයි.

  • නිපුණතා රට තුළට ගලා ඒමෙන් ලැබෙන ආර්ථික ප්‍රතිලාභ පිළිබඳව නොදැනුවත් මිථ්‍යා මත නිසා වෘත්තිකයෝ නොමඟ යති.

ආගමනය පිළිබඳ නීති සංශෝධනයට ලක්කොට වඩා ප්‍රගතිශීලී වූ නීති හරහා ජනයාට නිදහසේ සංචරණය වන්නට ඉඩ හැරීම මඟින්, අපනයන අඩු බව, ඍජු විදේශීය ආයෝජනවල මඳ බව, නවීකරණ සීමාවීම යන ශ්‍රී ලංකාවේ කාලයක් පුරා පවතින ආර්ථික අභියෝගවලට විසඳුම් සොයා ගත හැකි බව ඉහළම ගණයේ ආර්ථික විශේෂඥයෙක් පසුගියදා දින ප්‍රකාශ කළේය. ශ්‍රම වෙළෙඳ පොළ විවෘත කොට කඩිනම් ප්‍රවර්ධන අත්කර ගත්තා වූ රටවල් පිළිබඳ උදාහරණ දක්වමින් හෙතෙම මෙම පැහැදිලි කිරීම කළේය.

එම දේශනය ඉදිරිපත් කළ මහාචාර්ය රිකාඩෝ හඋස්මාන් හාර්වඞ්හි අන්තර් ජාතික සවර්ධනය පිළිබඳ අධ්‍යක්ෂවරයාත්, කෙනඩි රාජ්‍ය විද්‍යාතනයේ ව්‍යාපාරික ආර්ථික සංවර්ධනය පිළිබඳ මහාචාර්යවරයාත් වෙයි. කොළඹ ඇඞ්වොකේටා බුද්ධි මණ්ඩලය විසින් සංවිධානය කරනු ලැබූ සංවර්ධනය උදෙසා විශේෂඥ දැනුම වෙත සමීපවීම යන තේමාව ඔස්සේ සිය දේශනය ඉදිරිපත් කළ මහාචාර්ය හඋස්මාන්ද වෙනිසියුලාවේ සිට ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ පදිංචියට පැමිණි අයෙකි. වඩා හොඳින් කළමනාකරණය කරනු ලැබූ ආගමන විගමන ක්‍රියාවලියක් රටක ආර්ථිකය වර්ධනය කරමින් යහපත සැලසීමට මහෝපකාරී වන ආකාරය ඔහු පැහැදිලි කළේය.

සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ලෝකයට නෙළා ගන්නට පහතින්ම තිබෙන ඵලය එයයි. ඵලදායීතා වැඩි කිරීමට ඇති වේගවත්ම මඟ එයයි. එමඟින් ශ්‍රී ලංකාව කෙරේ ආයෝජන ඇද ගනු ලැබ එය වඩා ශක්තිමත් රටක් බවට පත් වනු ඇති

“සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ලෝකයට නෙළා ගන්නට පහතින්ම තිබෙන ඵලය එයයි. ඵලදායීතා වැඩි කිරීමට ඇති වේගවත්ම මඟ එයයි. එමඟින් ශ්‍රී ලංකාව කෙරේ ආයෝජන ඇද ගනු ලැබ එය වඩා ශක්තිමත් රටක් බවට පත් වනු ඇති” ලක්‍ෂ්මන් කදිරගාමර් ආයතනයේ පිරී ඉතිරී ගිය ප්‍රේක්ෂක සමූහය ඉදිරියේ ඔහු කීවේය.

ඔබට ඇති නිපුණතා සමඟ, ඔබට ඇති රට ඔබට හිමිවෙයි. එහෙත් ඔබේ නිපුණතා ලද පමණින් ඔබට අවශ්‍ය රට ඔබට නොලැබෙනු ඇත. එමනිසා ඔබ නව නිපුණතා සොයාගත යුතුය. අනෙක් ජනයා ශ්‍රී ලංකාව තුළ පදිංචියට එන්නේ නම් එසේ එන්නේ, අනෙක් අයගේ රැකියා සොරා ගන්නට නොවේ. නිත්‍ය වශයෙන්ම ඔවුන් මෙහි එනුයේ රැකියා අවස්ථා වඩාත් නිර්මාණය කරන්නට සහ ස්වදේශිකයන්ට වැඩිපුර මුදල් උපයා දෙන්නටත්ය. ඔවුන් ශ්‍රී ලංකාවට එන්නට තීරණය කිරීම නිසා එමඟින් ඔබේ රට පිළිබඳ යහපත් හැඟීමක් ඇති වන්නේය. එහි අරුත ඔබ නිවුණු ජන කොට්ඨාසයක් බව සිතන ජනයා ලොව  තවත් ඉන්නා බවය. එතැන ජීවත් වීම සඳහා අනර්ඝ තැනක් වග ඔවුන් සිතනා බවයි’ ඔහු කීවේය.

සීමාකරණ ඉවත් කළ ශ්‍රම වෙළෙඳ පොළ තමන්ට තර්ජනයක් යයි වෘත්තිකයන් සිතා සිටීම ස්වාභාවික දෙයකැයි මහාචාර්ය හඋස්මාන් පිළිගත්තේය. එහෙත් රටවල් එකින් එක ගත් විට ආගමන නිසා රැකියා අවස්ථා නිර්මාණය වීම සහ වැටුප් ඉහළ යාම සිදුවනු විනා එහි විරුද්ධාර්ථය සිදු නොවීම පිළිබඳ උදාහරණ ලැබෙන බව ඔහු අවධාරණය කළේය. ශ්‍රමය නිදහසේ සංචරණය වීමට ඉඩ හැරීම මඟින් ආර්ථිකය වඩා තරගකාරී වන බවත්, කර්මාන්ත වඩා ලාභදායී බවට පත් වන බවත් ස්ථිර ලෙස කියා සිටි ඔහු ආගමනය නිසා රැකියා අවස්ථා උදුරා ගනිතැයි යන අදහස ආර්ථිකය පිළිබඳ සංවේදී බවකින් පළ නොකරන්නකැයි සඳහන් කළේය. 

ශ්‍රී ලාංකීය තොරතුරු තාක්ෂණය උදාහරණයට ගත් ඔහු වඩා සමෘද්ධිමත් ඉන්දියානු වෙළෙඳ පොළ හා ඒකාබද්ධ කළහොත් ලැබෙන වාසි පිළිබඳව කරුණු දැක්වූයේය. එසේම ඉන්දියානු, තොරතුරු තාක්ෂණික වෘත්තිකයන්ගේ පැමිණීමෙන් ඊට බලපෑමක් ඇති නොවන්නේ ස්වදේශීකයන්ට වඩා වැඩි වැටුප් ඔවුන් ලබන බැවිනි. එම හේතුව නිසාම සිංගප්පූරු නිදහස් වෙළෙඳ ගිවිසුමට එරෙහිව වෛද්‍යවරුන් ඉදිරිපත් කරන තර්ක ද, නිශේධ වන බවට ඔහු කරුණු ඉදිරිපත් කළේය.

අවසානයේ ප්‍රශ්න ඇසීමේ හා පිළිතුරු දීමේ වාරයකින් සමන්විත වූ පැයක් පුරා පැවති මෙම දේශනයේදී අඩු ඵලදායිතාවකින් සහ වැඩි නිෂ්පාදනයකින් හෙබි කෘෂි කර්මාන්තය වැනි කර්මාන්ත පිළිබඳව මහාචාර්ය හඋස්මාන් විස්තර කළේය. “ලෝකයේ විවිධ රටවල එකම අවස්ථාවකදී වෙනස්කම් පවතින්නේ තාක්ෂණික දැනුම පිළිබඳ සම්බන්ධතා අධිකව පැවතීම හෝ නොතිබීම හේතුකොට ගෙනයි. කාර්මික රටවල ගොවීන්ට වඩා දියුණු වෙමින් පවතින සාම්ප්‍රදායික ගොවීන් දැනුමෙන් පොහොසත්ය.” 

එසේ වුවද දියුණු රටවල ගොවීහු නවීන ගොවීහු ආම්පන්න (යන්ත්‍රෝපකරණ), ඉහළ අස්වනු ලැබෙන බීජ, වඩා හොඳ පොහොර හා හොඳ වෙළෙඳ පොළ සම්බන්ධතා නිසා සාම්ප්‍රදායික ගොවීන්ට වඩා ඉහළ ආදායමක් ලබා ගනිති. සිංගප්පූරුව, මැලේසියාව, බංග්ලාදේශය, තායිලන්තය හා වියට්නාමය යන රටවල් සමඟ සැසඳූ විට ශ්‍රී ලංකාව තම අපනයන ගොන්නට නව නිෂ්පාදන එක් කර ගන්නට අපොහොසත්ව ඇති බව මහාචාර්ය හඋස්මාන් සඳහන් කළේය. එසේ අපනයනවල පවතින සීමිත බව ඊට අනුරූපව සෑම අංශයක් කෙරෙහිම පහසුවෙන් පැතිර යයි. මෙම තත්ත්වය හා බැඳුණු ඍජු විදේශ ආයෝජන හිඟය ඇතුළු ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකයේ අනෙකුත් ගැටලුවලට ආගමනය මඟින් විසඳුම් ලැබීමේ හැකියාව පවතින බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.

“ආර්ථිකයක් වර්ධනය වනුයේ එහි නිෂ්පාදන ගොන්නට නව භාණ්ඩ හා සේවා එක්වීමෙන් විනා එකම වර්ගයේ භාණ්ඩ තව තවත් නිෂ්පාදනය වීමෙන් නොවේ. එවැනි විවිධාංගීකරණයකට දොරගුලු හැර දෙනුයේ නව තාක්ෂණික දැනුම කෙරේ ප්‍රවේශ වීමේ ක්‍රියාවලියයි. නිරන්තරයෙන්ම එම නව විශේෂඥ දැනුම විදේශයන්ගෙන් පැමිණිය යුතුයි. මෙසේ වනුයේ නිරන්තරයෙන්ම දැනුම රැගත් මොළය අලුත් රටකට ගෙනයාම, නව දැනුම මොළයකට ගෙනයාමට වඩා පහසු වන නිසාය. සිංගප්පූරුව, ඉන්දියාව, වියට්නාමය සහ අනෙකුත් ගතික (ප්‍රගමණයට ලක් වන) ආර්ථිකයන්ගේ අත්දැකීම් අනුව නව දැනුම/ විශේෂඥ ඥාණය හුවමාරු වන ප්‍රධාන ධාරා තුනකි. ඒවා නම් ඍජු විදේශ ආයෝජන, ආගමන සහ ඩයස් පෝරා දැල් රටාය. (ඩයස් පෝරා දැල් රටා යනු මවුබිමෙන් ඈත වෙසෙන පුද්ගල කණ්ඩායම්වල ව්‍යාපාරික දැල් රටා) යයි ඔහු ප්‍රේක්ෂක සභාවට පැවසීය.

වෙනත් රටවල විදේශයන්ගෙන් පැමිණ ඒවායේ ජීවත් වන විදේශිකයන් එම රටවල ජනගහනයේ වැදගත් ජන කොටසක් බවට පත්ව ඇත්තේ කෙසේද යන්න මහාචාර්ය හඋස්මාන් දත්ත ඉවහල් කරගෙන පැහැදිලි කළේය. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ පුද්ගලයන් හත් දෙනෙකුට එක් අයෙකු විදේශිකයකු යයි ගණන් බලා තිබේ. ඒ අතර සිංගප්පූරුවේ දෙදෙනකුට එක් අයෙක් විදේශිකයෙකි. ශ්‍රී ලංකාව තුළ තත්ත්වය මීට හාත්පසින් වෙනස්ය. මෙහි පුද්ගලයන් 535 කට එක් අයෙක් විදේශිකයෙකි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඩෙට්රියොට් හා සිලිකන්වැලී වැනි වාහන නිෂ්පාදනාගාර ඇති මහා පරිමාණ කර්මාන්ත ආරම්භ කොට ඇත්තේ රට තුළට විදේශවලින් පදිංචියට පැමිණි අයයි. ෆෝචූන් (ත්‍දරඑමබැ) සඟරාවේ ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල මුල් 500ට අයත් සමාගම් ආරම්භ කොට ඇත්තේ විදේශවලින් පැමිණ පදිංචිවූවන් හෝ ඔවුන්ගේ දරුවන් විසිනි. බංග්ලාදේශයේ වඩා සාර්ථකත්වයට පත් ඇඟලුම් කර්මාන්තය ආරම්භ කොට ඇත්තේ කොරියානු සමාගමක් විසිනි. එහි සේවය කළ සේවකයෝ පසු කලෙක තමන්ගේම ව්‍යාපාර ආරම්භ කළහ. බැංගලෝරය සහ හයිද්‍රාබාදය නිදහස් ආගමන සම්බන්ධතා නිසා සමෘද්ධිමත් බවට පත් නගර දෙකකි. ඉන්දියානුවන් තොරතුරු තාක්ෂණය පිළිබඳ ව්‍යවසායකයන් බවට පත්වූයේ ඒවා නිසාය.

විදේශ සහයෝගය සහ විශේෂඥ දැනුම ලබා ආරම්භ වුණු ලෝඞ්ස්ටාර් (ඛද්ාිඒර) වැනි ශ්‍රී ලංකා සමාගම් කිහිපයක් ඇති බව ද මහාචාර්ය හඋස්මාන් සඳහන් කළේය. ඵ්ී වැනි ලාංකීය ඇඟලුම් කර්මාන්ත ශාලා ලෝකයේ හොඳම කර්මාන්ත ශාලා බවට පත්ව ඇතැයි ඔහු කරුණු පැහැදිලි කරමින් කීවේය.

මේ සියලුම ධනාත්මක වූ සාධනීය ගති ලක්ෂණ පැහැදිලි ආගමන විගමන ක්‍රියාදාමයකට ඉඩ සැලසීම හරහා ප්‍රචාරණය කළ හැකි යයි ඔහු තවදුරටත් කීවේය. අප ශ්‍රී ලංකාවේ ආගමන ප්‍රතිපත්තිය, සිංගප්පූරුව, මැලේසියාව, හොංකොං, පැනමා, සවුදි අරාබිය, තායිලන්තය, වියට්නාමය යන රටවල් හා සසඳන විට වඩා සාර්ථක රටවල, වඩා සාර්ථක ආගමන ප්‍රතිපත්තියක් ඇති බව පැහැදිලි වනවා. ඒ සමඟම ඒවායේ ඇති නීතිවල ස්වභාවය ද ඉන් පෙනී යනවා. උදාහරණයක් දක්වන්නේ නම්, නුපුහුණු ශ්‍රමිකයන් උදෙසා විවිධ වීසා නීති ඔවුන් සතුයි. එසේම අර්ධ පුහුණු ශ්‍රමිකයන්ට, පුහුණු වන්නන්ට, කළමනාකාරවරුන්ට හා ඉහළ වෘත්තිකයන්ට වෙනම වීසා එම රටවල හඳුන්වා දී තිබෙනවා. ඉහළ නිපුණතාවෙන් යුතු අයට ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණීමට සාමාන්‍ය පරිදි අවසර දෙනවා. එහෙත් ඔවුන්ගෙන් යැපෙන්නන්ට වැඩ කිරීමේ අවසර දෙන්නේ නැහැ. සාමාන්‍යයෙන් වෘත්තිකයන් විවාහ වී සිටින්නේ බොහෝ විට තවත් වෘත්තිකයකු සමඟයි. ඔබ විවාහ වී සිටිනා විට ඔබේ භාර්යාව එක්කර ගෙන එන්නට ඉඩ නොදෙන්නේ නම් ඇයට වැඩ කරන්නට ඉඩ නැත්නම් එය ගැටලුවක් වෙනවා.

මගේ අදහසේ හැටියට ශ්‍රී ලංකාව ආගමන ක්‍රියාදාමය සරල බවට පත් කළ යුතුයි. වීසා ලබාදීමේ කාණ්ඩ නැතහොත් ප්‍රවර්ග වැඩි කළ යුතුයි...

‘මගේ අදහසේ හැටියට ශ්‍රී ලංකාව ආගමන ක්‍රියාදාමය සරල බවට පත් කළ යුතුයි. වීසා ලබාදීමේ කාණ්ඩ නැතහොත් ප්‍රවර්ග වැඩි කළ යුතුයි. එවිට ඔබේ රට අන් අය වඩාත් ඇදගන්නා ආකර්ෂණීය ස්ථානයක් බවට පත්වෙනවා. පදිංචිය සඳහා මාවතක් සකස් කළ යුතුයි. බොහෝ රටවල කරන ආකාරයෙන් එවැනි අයට පුරවැසිභාවය ලබාදීමට කටයුතු කළ යුතුයි. ඇත්ත වශයෙන්ම දැන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිටතට සංක්‍රමණය වී පුරවැසිභාවය අත්හල ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට නැවත ශ්‍රී ලංකාවේ පදිංචි වන්නට අවසර නැහැ. මෙය ඇදහිය නොහැකි තත්ත්වයක්. මේවා පවතින ක්‍රියා පද්ධතිය තුළ ඇති අකාර්යක්ෂමතා බැවින් ඒවා නැවත හොඳින් සකස් කළ යුතුයි.’

කෙසේ වුවද ශ්‍රී ලංකාව තුළ පවතින සියලුම ආර්ථික ගැටලු ආගමන ප්‍රතිපත්තිය මඟින් විසඳාලිය නොහැකි බව ද ආචාර්ය හඋස්මාන් පිළිගත්තේය. රජය විසින් වෙළෙඳ පොළ ප්‍රතිසංස්කරණය, මූල්‍ය සංස්ථාපනය සහ යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය ආදී අනෙකුත් ප්‍රතිපත්ති නිසි පරිදි පවත්වාගෙන යා යුතුය.

“කරන්නට වටිනා ඕනෑම දෙයක් වඩා හොඳින් කිරීම වඩාත් වටිනවා. එනිසා වර්ධනය කළ යුතු අනෙක් බොහෝ දේ තිබෙනවා. මා සිතන අයුරු ශ්‍රී ලංකාව, ආයෝජකයන් දැඩි ග්‍රහණයට ගෙන, ඒ අය පාලනය කිරීමෙන් ඔබ්බට යා යුතුයි. පිටරටවලට ගොස් ආයෝජකයන් සෙවීමෙන් සහ ආයෝජකයන් මෙහි ආ යුත්තේ මන්දැයි කරුණු පහදමින් සිටීමෙන් ඔබ්බට යා යුතුයි. අප එම දිසාවට හැරවීමට උත්සාහ ගනිමින් ඊධෂ (ආයෝජන මණ්ඩලය) සහ ෑෘඊ (අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය සමඟ කටයුතු කර තිබෙනවා. මම පැය පහක් තිස්සේ මහනුවරටත් පැය පහක් තිස්සේ මහනුවර සිටත් රථය ධාවනය කළා. මම නැවත නම් මහනුවරට එසේ රථය ධාවනය කරාවි යයි සිතන්නට බැහැ. අනිවාර්යයෙන්ම යටිතල පහසුකම් ක්‍රියාත්මක විය යුතුයි. එය වියදම්කාරී වුවත් ඒ සඳහා ඔබ මූල්‍ය අවකාශ පාදා ගත යුතුයි’.

සියලු රටවල ආගමන විරෝධී හැඟීම් මූලික කරගත් මතවාද පැවතුණ ද එම මතවාද ශක්තිමත් විනිවිද පෙනෙන සුළු ආගමන නීිති මඟින් සමනය කළ හැකි බව ඔහු සඳහන් කළේය. එක්සත් රාජධානිය පවා බ්‍රෙක්සිටිවලින් පසු (අන්‍ය යුරෝපීය ජාතීන්ගෙන් වෙන්වීමේ ප්‍රතිපත්තියෙන් පසුව), ආර්ථිකයේ ශක්තිමත් බවට පහර වදින වෙනස්කම් ඉක්මනින් නවතා දමන අතරතුර වීසා නීති සිත් ගන්නා ආකාරයෙන් සකසන්නට ක්‍රියා කළ බව ඔහු සඳහන් කළේය.

නව වීසා නීති සකස් කිරීම උදෙසා කැබිනට් අනුමැතිය ලැබී ඇතැයි ආගමන හා විගමන පාලක එම්.එන්. රණසිංහ මහතා පැවසීය. එමඟින් නව වීසා කාණ්ඩ, වීසා ලබා දීමේ ක්‍රියාවලියට ඇතුළත් කිරීමට නියමිත බවත් පැවසීය.

මහාචාර්ය හඋස්මාන්ගේ දේශනයේදී පැනනැගුණු ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින්, මෑතකදී කැබිනට් පත්‍රිකාවක් අනුමත වී ඇති බව සඳහන් කළ රණසිංහ මහතා, වර්තමාන අභියෝගවලට මුහුණ දිය හැකි පරිදි ශ්‍රී ලංකා ආගමන නීති යථාවත් කිරීම ඉතාමත් වැදගත් වන බව සඳහන් කළේය.

“මේ වනවිට අප කටයුතු කරන්නේ 1948 හඳුන්වා දුන් නීතිය අනුවයි. එමනිසා ආගමන අභියෝගවලට මුහුණ දෙන්නට එම නීති යාවත්කාලීන කොට වැඩ සැලැස්මක් හඳුන්වාදිය යුතු වෙනවා’ ඔහු කීවේය.

‘එසේම අලුත් කැබිනට් අනුමැතිවලින් ආගමන හා විගමන දෙපාර්තමේන්තුවේ පාලකවරයාටත් අනෙකුත් ඉහළ නිලධාරීන්ටත් තීරණ ගැනීම උදෙසා වැඩි බලයක් ලබා දී තිබෙනවා’ ඔහු තවදුරටත් කීවේය. වර්තමානයේ නොපවතින කාලීන අවශ්‍යතාවක් සේ දිස්වන වැඩ කිරීමේ අවසරය ලබාදෙන වීසා ඇතුළු නව වීසා කාණ්ඩවලින් හෙබි කාර්ය පද්ධතියක් උදෙසා වූ, පරිපූර්ණ ප්‍රතිපත්ති ස්ථාපනය කිරීම කෙරෙහි දෙපාර්තමේන්තුවේ අවධානය යොමුකර ඇති බව ද හෙතෙම සඳහන් කළේය.

එසේම අන්තර් ජාතික වාණිජ හා උපාය මාර්ග සංවර්ධන අමාත්‍යාංශය ද ඊළඟ සති දෙක තුළදී කැබිනට් පත්‍රිකාවක් ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය.

ස්වදේශික වෘත්තිකයින්ගේ සංවිධානවලට, වීසා ඉල්ලුම් පත්‍ර ඉදිරිපත් කොට ඇති තමන්ගේ නව වෘත්තීය සුදුසුකම් ඇත්තන් පිළිබඳ පරීක්ෂණ කරමින් සහ සම්බන්ධතා පැවැත්වීමට ඉහත කී කැබිනට් පත්‍රිකාවෙන් ඉඩ සැලසේ.

මෙම පියවර ගෙන ඇත්තේ වෘත්තිකයන්ගේ විවිධ සමිති සමාගම්වලින් උපදෙස් ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව බව නිලධාරියා පැවසීය.

උදිත ජයසිංහ විසිනි ඬේලි එෆ්.ටී. පුවත්පතේ පළවූ ලිපිය සිංහලට පරිවර්තනය කළේ සමන් පුෂ්ප ලියනගේ.

Sri Lanka tariffs, land stumbling blocks for factories

Originally appeared on Economy Next

By Chandeepa Wettasinghe

State regulations, protectionist para-tariffs and lack of industrial land in Sri Lanka has stopped competitive new industries from taking root in the island, a research from US-based Harvard University said.

There was a broad environment of policy uncertainty. Tax policy and land policy tended to promote existing industries in Sri Lanka as opposed to new industries.

"Because of taxes and para-tariffs and the limited land in industrial zones, the government had to regulate who came in and went out," Harvard University Center for International Development Research Fellow, Tim O'Brien said.

"It favoured Sri Lankan companies with proven track records rather than newer companies,"

O'Brien was speaking during a Facebook Live online event held by the Advocata Institute, a Colombo-based free market think tank.

He said that newer industries may have made more competitive export products.

A new Inland Revenue Act which came into effect in April 2018 put an end to a complicated tax structure with loopholes, which companies with political clout had exploited.

Though established domestic or foreign companies with BOI status were able to get some raw materials without incurring para-tariffs, many international investors had found the complex legal systems off-putting, according to some reports.

Sri Lanka's exports to gross domestic product had fallen from 33.3 percent in early 2000s to 12.7 percent in 2016 as the economy became more protectionist, and non-tradable sectors such as government driven infrastructure projects gained more importance, according to one analysis.

However services including software, where there is no protection and is competitive, and tourism has also grown, especially outside the capital Colombo, where there are no state mandated price floors on hotel rooms.

The Harvard team had found that the lack of industrial land, in the form of zones, was the biggest stumbling block for Sri Lanka in attracting foreign direct investments for competitive export products.

Sri Lanka has 14 Board of Investment industrial zones, which have not rapidly multiplied.

O'Brien said that with more industrial zones planned, and the BOI expected to move away from regulation of investments to attracting investments, new competitive industries such as solar panel and medical equipment manufacturing are expected to start in Sri Lanka.

It is not clear what role Sri Lanka's relatively robust environmental regulations play in setting up factories, compared to poster child Vietnam or China

Hoteliers in Sri Lanka for example had managed to find land, though it sometimes takes up to a year to get approval from multiple domestic and national authorities.

They also face higher construction costs, food and drink prices, which tend to undermine their competitiveness compared to East Asia which has free trade.

Sri Lanka's labour markets are also tight especially for so-called 3-D (Dull-Dirty-Dangerous) jobs and there are vacancies in BoI zones for jobs at existing salaries amid currency depreciation.

Currency depreciation may be causing an net outflow of better qualified IT workers, according to some analysts.

But workers are leaving for factories in countries with stronger currencies such as Korea, Japan, the Middle East, where strong currencies have forced firms to boost labour productivity and pay higher salaries.

Growth, productivity and competition: Time to shift gears

Originally appeared on Echelon

By Ravi Ratnasabapathy

The Sri Lankan economy has been running, metaphorically speaking, in second gear. It’s time to shift up if we want standards of living to improve.

What determines the ‘standard of living’? Economists measure it in terms of the value of goods and services; when this grows, living standards improve.

Resources – land, labour and capital – and the extent to which they can be harnessed for productive purposes through entrepreneurship are the building blocks of the economy: what people use to produce goods and services. Having a large resource endowment, like oil, is an advantage. Sri Lanka has restarted efforts in oil exploration. In any case, it is better not to pin all our hopes of development on a chance oil strike.

So far, our development has been conventional. Like other poor countries, Sri Lanka has brought previously idle factors of production – land, labour and capital – into productive use.

Post-war, the integration of the North and the East expanded its limited pool of resources. This stage of growth is termed input-led, and is determined by the amount of input that a country can muster.

Once a country reaches middle-income status, especially upper-middle income levels, marginal returns to resources diminish and growth slows. The country also runs out of resources to bring into production: available land gets used, labour is fully employed, the population ages and incremental returns of capital slow down. The growth model is exhausted, so the economy stagnates. The production possibility frontier is reached. Sri Lanka is approaching this stage, as there is not a lot more stuff that can be thrown into our economic ‘pie’.

Sri Lankans today are, on average, much better off than their grandparents were. Some have become very wealthy, but there are still too many people who are relatively poor. The rich will be content, but less so the poor. If the population grows, living standards will fall, unless growth of the economy exceeds that of the population. Now, we face a conundrum. The total value of goods and services must increase, but such idle ‘factors’ are no longer available. The limits of its input have been reached.

From this point, the way to grow is through ‘productivity’. In economic terms, productivity depends on both the value of a nation’s products and services, measured by the prices they can command in open markets, and the efficiency with which they can be produced. It is the overall increase in value that makes high wages possible.

Once a country reaches middle-income status, especially upper-middle income levels, marginal returns to resources diminish and growth slows

Productivity matters at all stages of growth, but its importance increases as the production possibility frontier is reached. The New York Times columnist Paul Krugman said, “Productivity isn’t everything, but in the long run, it is almost everything. A country’s ability to improve its standard of living over time depends almost entirely on its ability to raise its output per worker.”

The challenge for a middle-income country such as Sri Lanka is how to create the conditions for rapid and sustained productivity growth. Rich economies produce, consume and invest in entirely different goods and services than poor economies. Economies typically move from primary products such as agriculture into manufacturing and services. This structural transformation—the movement of labour from low-productivity to high-productivity sectors—depends on the demand for labour in high-productivity sectors, and the supply of labour from low-productivity sectors. A multitude of factors affect this, but it is broadly driven by investment in more productive sectors and a regulatory regime that facilitates the movement of labour and other resources.

While new investment is important, export-oriented investment is especially important in smaller countries. According to an IMF working paper titled ‘Economic Benefits of Export Diversification in Small States’ (McIntyre et al, April 2018), “Openness to trade provides small states the chance to overcome the limitations of size through access to larger markets and opportunities to achieve economies of scale in production. Moreover, openness to foreign investment generally promotes long run growth through knowledge and technology transfers from foreign to domestic firms.”

However, the productivity of the domestic market cannot be neglected and the spur to this is competition. In ‘Building the Microeconomic Foundations of Prosperity: Findings from the Business Competitiveness Index’, Porter says, “Purely local industries also matter for competitiveness because their productivity has a major influence on the cost of living and the cost of doing business, not to mention their level of wages. The productivity of the entire economy matters for the standard of living, not just the traded goods sector.”

Open and vigorous competition in the local market will see the least efficient firms exiting the market, while market shares are reallocated from less efficient to more efficient firms, which causes overall productivity to rise. Porter also states, “Productivity is the goal, not whether firms operating in the country are domestic or foreign owned. What matters most is not ownership, but the nature and productivity of the companies’ activities in a particular country.”

The government has a two-fold role to play in this structural transformation; it must facilitate the increase in productivity and help manage the costs. Many elements are involved. Investment is needed, especially in new areas, so prudent fiscal and monetary policy is a precondition.

Investors seek low transaction costs and high certainty, and these characteristics are best secured by institutions (judiciary, public administration, the financial system, regulatory agencies). High-quality laws, courts and bureaucracy increase efficiency. Stable, accessible and clear laws; limited discretion (bureaucratic/ministerial); low corruption; and consistent/ impartial court rulings increase predictability. All these influence investments in physical and human capital, technology, and the organisation of production.

The importance of exports has already been stressed, but we cannot rely on garments and tourism; diversification is needed for much faster growth. In 2000, export revenue of both Vietnam and Sri Lanka was around $2 billion. In 2017, Sri Lanka’s exports reached $11.4 billion, but Vietnam achieved $162 billion. Over the period 2000-14, Vietnam added 48 new products to its export basket with a per capita value of $545, while Sri Lanka added seven, with a per capita value of $5. Moving to higher-value sectors will support higher wages in exports.

In the domestic market, the weakest sector is agriculture, which absorbs about 28% of the workforce but contributes only 8% to GDP. Policy to speed up the modernisation of agriculture – helping producers acquire scale, invest in food processing, encourage crop diversification and improve productivity (mechanisation, drip irrigation, greenhouses, quality seeds etc) – is needed. Land policy needs review, and support for R&D must replace subsidies and price guarantees. Reforms to provide tenants and smallholders proper ownership or tenure could inject dynamism to agriculture. It requires careful study and needs to be geared to local circumstances, but the experience of Korea and Taiwan are worthy of study: “Land reforms in the Republic of Korea and Taipei, China, also led to rapid structural transformation in three ways. First, the land reforms led to increased incomes among poor farmers in the two countries, who could then invest some of the income in the schooling of their children. [The increase in agricultural productivity in Taipei, China, was particularly striking, with yields of traditional crops such as rice and sugar increasing by half, and that of fruits and vegetables doubling (Studwell 2013).] This led to the availability of a skilled workforce in the Republic of Korea and Taipei, China, necessary for rapid export-oriented industrialization. Second, increased incomes in rural areas led to an expansion of the domestic market in the manufacturing sector, fostering rapid industrialization. Third, the more egalitarian land distribution provided a stable political environment, which allowed the political leaders of the two countries to concentrate their attention on rapid industrialization.” (Ban, Mun, and Perkins 1980; Putzel 2000; Studwell 2013).

Trade liberalisation is needed to promote competition and improve efficiency in the domestic market. Tariffs or subsidies may be replaced by supporting the adoption of new technology and R&D, and enhancing worker skills.

Improving the quality of the factors will improve productivity: infrastructure to improve physical capital, and education to improve human capital.

The richer sections of society may not see a need for reforms, but if broad-based growth is not maintained, the destructive ethnic tensions of the past could resurface

The process of reallocation is disruptive, it involves changes in the size and make-up of an economy, and the distribution of activity and resources among firms and industries. Some sectors will
shrink, or even disappear, and new ones will appear. Firms will close or downsize, while others set up or expand. Some workers may find it difficult to transition, so there is a need for income support for displaced workers and to foster reintegration through training and job search assistance. The focus should be on protecting the worker, not the job.

Sri Lanka’s economy has undergone some structural changes since 1960. According to ‘The Sri Lankan Economy.

Charting A New Course (ADB 2017), “The share of agriculturehas shrunk quite rapidly, from about 30% of GDP to a little over 10%. Industry has expanded from about 20% of GDP in 1960 to over 30% by 2015.” Post-war reconstruction helped boost growth, but this has petered out.

The richer sections of society may not see a need for reforms, but if broad-based growth is not maintained, the destructive ethnic tensions of the past could resurface. Improving living standards is the surest way to avoid a return to our troubled past.